Vì sao Ni Miến Điện không được cung kính như Tăng

18

  Sinh ra và lớn lên trong gia đình theo truyền thống Phật giáo, tôi được nuôi dưỡng để trở thành một nữ Phật tử Miến Điện điển hình. Dưới sự dạy bảo của bà tôi, điều đó đã in sâu vào tâm trí của tôi rằng chúng tôi phải lễ bái và tôn kính chư Tăng trong mọi trường hợp. Ví dụ như bà tôi dạy rằng không bao giờ được ngồi ngang hàng với chư Tăng, mà chỉ được ngồi ở dưới chân của các Thầy. Trong những năm tháng còn thơ ấu, bà tôi chưa bao giờ nói điều gì về cách thức ứng xử đối với một người nữ đã trở thành tu sĩ Phật giáo. Phong tục tập quán ở Miến Điện là thực hiện việc cúng dường ở các tu viện trong các sự kiện tôn giáo hàng năm và dâng cúng cho các nhà Sư đi khất thực trên đường phố. Tôi thường thấy bà tôi dâng cơm và cà ri cho chư Tăng vào mỗi buổi sáng trước khi mọi người bắt đầu ăn sáng, và tôi được dạy rằng tôi nên thường xuyên cúng dường thực phẩm cho các vị Sư trước tiên. Nhưng khi các vị Ni đến để khất thực thì được bà tôi đáp rằng: “Xin lỗi, không có thức ăn cúng dường.” Thỉnh thoảng có vị Ni chỉ được cúng một muỗng cơm hoặc một Kyat (tiền Miến Điện). Trong khi đó, giá vé xe buýt cho một chuyến dạo phố ngắn là 50 Kyats. Do vậy, tôi đã sớm nhận thức rằng chư Ni không được cung kính như chư Tăng. Sau này, tôi hiểu được đó là do quan niệm bảo thủ đối với phụ nữ ở xã hội Miến Điện và trong đời sống tôn giáo đã có từ rất lâu.

Khi tôi còn nhỏ, một người cô của tôi đã quyết định đi tu. Tôi thầm nghĩ rằng thật là trở ngại cho một người nữ trở thành một vị xuất gia và cạo đầu. Đây là điều thông thường ở Miến Điện đối với những đứa trẻ được cạo đầu nhiều lần vì những người mẹ tin rằng việc làm này sẽ đem lại mái tóc của chúng dày và đẹp. Tôi luôn luôn ghét cạo đầu – nó chỉ xảy ra với tôi ba lần nhưng mỗi lần như vậy tôi đều khóc nức nở. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khi tôi đã trưởng thành và chín chắn hơn, một suy nghĩ mới đã đi vào trong đầu tôi: Tại sao khi còn là nữ tín đồ tôi lại có cảm giác hổ thẹn khi cạo đầu để trở thành Ni cô? Vì thế, đầu năm nay tôi đã quyết định rằng tôi muốn vượt qua mọi lo âu trước đây của tôi để trở thành một tu nữ trong 10 ngày của ngày lễ hội nước “Thingyan” (Tết Miến Điện) vào tháng Tư. Những gì mà tôi cảm nhận suốt thời gian tu tập ở đó là các vị tu nữ không chỉ thiếu đi sự tôn kính vì những tư tưởng tiêu cực và bảo thủ đang thống trị, mà còn không được sự ủng hộ của cộng đồng.

Tôi đã đến Ni Viện Shwe Min Wun nằm trên con đường Yangon’s Dhammazedi để thọ lãnh giới pháp. Tôi bị sốc vì điều kiện sinh hoạt của 10 vị Tu nữ nghèo nàn ở Ni viện nhỏ bé ấy. Ngôi nhà bằng ván vừa nhỏ vừa chật hẹp; không có thiết bị hiện đại và chỉ có một máy quạt, hai bể nước, một ấm nước và những tấm chiếu tre. Chẳng bao lâu sau khi thọ giới, tôi đi đến Tu Viện Tit Wine, một trung tâm tôn giáo nổi tiếng ở thành phố nhỏ Okkalapa phía Nam Yangon để tham dự một khóa thiền ngắn hạn. Ở đây, tôi thấy rõ sự khác biệt như thế nào về điều kiện sinh hoạt của chư Tăng khi so sánh với chư Ni. Tu Viện rất to lớn và đẹp đẽ. Tòa nhà 5 tầng này được lắp đặt bằng những thiết bị hiện đại, trong khi chư Ni ở Shwe Min Wun phải múc nước trong lu hay bể để uống, còn chư Tăng ở Tit Wine khi uống nước thì có cả hệ thống cung cấp nước hiện đại. Nếu quan sát kỹ lưỡng thì sẽ không nói hết sự khác biệt giữa các thiết bị ở các Ni viện và Tu viện; một khoảng cách quá lớn về điều kiện sinh hoạt giữa chúng.

Các Tu viện thì có rất nhiều tín đồ cúng dường để tạo công đức, nhưng các cô Ni đến trước nhà gia chủ thì ít khi nhận được sự cúng dường. Ngay cả ở Yangon, thành phố lớn nhất của Miến Điện, chỉ có một vài tín đồ cúng dường cho các Ni viện, vì vậy chúng tôi có thể tưởng tượng như thế nào chư Ni ở các khu vực nông thôn đang phải sống rất chật vật. Những quan niệm tiêu cực của phụ nữ và Tu nữ có thể được tìm thấy một cách buồn bã trong các hoạt động Phật giáo Miến Điện từ nhiều thế kỷ nay. Nữ giới và Tu nữ hiếm khi đưọc thăm viếng những nơi Thánh tích Phật giáo như nam giới. Các Tu nữ không được phép thuyết giảng ở những sự kiện quan trọng mà chỉ có chư Tăng mới có quyền. Chúng tôi được dạy phải đứng sang một bên khi chư Tăng đi ngang qua vì sợ nghiệp xấu sẽ che đi cái bóng của họ; nhưng có ít sự quan tâm khi Tu nữ đi ngang qua. Mọi người sẽ nhường chỗ trên xe buýt cho chư Tăng nhưng lại rất hiếm khi nhường cho chư Ni.

Tazar Thiri, một vị Ni thâm niên ở Yangon kể cho tôi biết rằng “Tôi đã gặp những người nam giới và những người nữ giới chỉ nhìn vào tôi như một tín nữ.” Là một người phụ nữ Miến Điện và là một vị Ni tạm thời, thật vô cùng thất vọng khi nhìn thấy các Tu nữ không có được sự kính trọng hơn những cư sĩ bình thường. Tôi thiết nghĩ rằng xã hội của chúng tôi đã nhìn nhận một cách sai lạc rằng các Tu nữ không xứng đáng nhận được sự tôn kính và ủng hộ như chư Tăng chỉ vì họ là phụ nữ. Trên thực tế, cả Tăng và Ni đều sống đúng với lời dạy của Đức Phật và xứng đáng được tôn kính bình đẳng như nhau.

By Ei Cherry Aung (Hạnh Từ chuyển ngữ)