Tìm về nguồn cội

112

  Những ai có dịp đi qua đường Phan Xích Long, phường 02, quận Phú Nhuận, đều không khỏi ngỡ ngàng trước bức phù điêu Quán Thế Âm Bồ tát sừng sững cao hơn 10 m của ngôi Tổ đình Kim Sơn giữa các căn hộ trong khu vực và càng không khỏi ngỡ ngàng khi biết rằng đây từng là Ni trường đầu tiên của miền Nam Việt Nam.


Lật lại trang sử hình thành và phát triển của Ni bộ Nam Việt (sau này là Ni bộ Bắc Tông), ta dễ dàng nhận thấy vào thập niên 50 đến 60 của thế kỷ trước, vùng đất Sài Gòn – Gia Định từng nổi tiếng với những Ni trường đào tạo Ni tài như Huê Lâm, Dược Sư, Kim Sơn,… Trên con đường tiếp bước tiền nhân, tìm về những dấu tích xưa mà các bậc danh Ni lưu dấu, người viết hội đủ duyên lành, đã lần lượt viến thăm chùa Huê Lâm tìm lại những dấu ấn của Sư trưởng Như Thanh, đọc lại những trang sử liệu quý giá; chiêm bái chùa Dược Sư, đảnh lễ Ni trưởng Như Đức, chung niềm tự hào của các hành giả trưởng thành từ Ni trường nổi tiếng này, và tham quan chùa Kim Sơn, tìm lại nét đẹp tao nhã của Phật giáo Nam Bộ.
Theo tư liệu, chùa Kim Sơn do bà Nguyễn Thị Chanh thành lập năm 1908, nhưng đến năm 1939 mới hiến cúng cho Ni sư Thích Nữ Diệu Tấn, đệ tử của Hòa thượng Phi Lai Như Hiển Chí Thiềng. Năm 1940, sau khi được Hòa thượng trao cho một cây thước bảng, gọi là để làm vật tùy thân và ứng duyên hóa đạo trước khi viên tịch, Ni sư Diệu Tấn đã tìm đến các bậc cao đức nơi kinh thành Huế, nhằm chuẩn bị cho việc đặt trường học Ni đầu tiên của miền Nam Việt Nam. Đặc biệt, vào mùa An cư năm 1942, Hạ trường Kim Sơn vinh dự được Sư trưởng Như Thanh đảm nhiệm vị trí Thiền chủ và giảng dạy giáo lý cho chư Ni. Chúng ta có thể tìm gặp những bậc danh Ni từng tu học tại đây lúc bấy giờ như: NT. Phổ Đức (Phổ Đức, Mỹ Tho); NT. Như Liên (Giác Hoa, Gò Vấp); NT. Như Đức (Kiều Đàm, Long Thành); NT. Huyền Huệ (Tổng Thư ký Ni bộ Nam Việt); NT. Diệu Hoa (Giám học Ni viện Từ Nghiêm)…


Vì thời cuộc và những nguyên nhân khách quan, từ năm 1945, Hạ trường Kim Sơn chỉ còn là cái tên lu mờ. Mãi đến năm 1990, Ni sư Như Bổn, Trụ trì chùa Dược Sư, về đây xây dựng lại Ni trường vang danh một thời, hướng dẫn chư Ni tu học. Từ đây, Tổ đình Kim Sơn lật sang trang sử mới.

Với lối kiến trúc cách điệu của bánh xe Pháp luân và đóa sen cách điệu, cổng Tam quan Tổ đình ngày nay như vẫy chào chư Ni quận Phú Nhuận nói riêng, chư Ni TP. Hồ Chí Minh nói chung tìm về an cư mỗi mùa Kiết hạ. Hình tượng Đức Bổn Sư ở giữa cùng với Đức Bồ tát Quan Âm và Địa Tạng hai bên đều được tạc bằng đá ngọc trắng kết hợp với các bức phù điêu về cuộc đời Đức Phật Thích Ca và hình ảnh hoa sen cách điệu trên trần chánh điện tạo nên sự tôn nghiêm.

Cứ mỗi mùa An cư, chư Ni các tự viện, tịnh xá quận Phú Nhuận lại tập trung về đây dưới sự dẫn dắt của Ni sư Thích Nữ Lệ Thuận, Ủy viên Thường trực PBNG Thành phố, Trụ trì hiện nay của Tổ đình, cùng bố tát tụng giới theo Giới luật mà Đức Phật đã chế định đã trở thành một nét đẹp riêng của Tổ đình Kim Sơn.

Vân Phàm