Lựa lời mà nói cho vừa lòng… con

27

HĐ   Những lúc trẻ giận dữ, cha mẹ cần có kỹ năng để giúp trẻ bình tĩnh lại. Cách xử lý tinh tế của cha mẹ sẽ giúp cho con học kiểm soát cảm xúc bản thân.

Khi trẻ nóng giận, cách nói của cha mẹ rất quan trọng để trẻ hiểu ra và kiềm chế. Hãy tham khảo một số câu nói thông minh mà cha mẹ nên dùng thay cho những câu nói sẽ không hiệu quả khi trẻ đang tức giận.

– Thay vì nói: “Con đừng khó chịu như vậy”, hãy thử: “Mẹ biết việc đó khó khăn, con có muốn mẹ giúp không?” Khi trẻ càu nhàu giận dữ vì không làm được việc gì, cha mẹ hãy tìm hiểu lý do tại sao. Câu nói của cha mẹ sẽ giúp trẻ cảm nhận được là cha mẹ luôn ở bên cạnh, sẵn sàng hỗ trợ con. Bạn tham gia giải quyết vấn đề thay vì tỏ ra thất vọng là cách giúp bé dịu lại, sau đó bạn có thể giải thích cho bé sự đúng sai của hành vi và phải rút kinh nghiệm điều gì.

– Thay vì nói: “Không ném đồ đạc nữa”, hãy thử: “Có phải con không thích đồ chơi đó nữa phải không? Có chuyện gì với nó vậy?” Câu nói này cho trẻ cơ hội bày tỏ quan điểm của mình, mở ra tình huống trò chuyện để con, từ đó giúp con giải quyết cơn giận một cách nhẹ nhàng hơn.

– Thay vì nói: “Không mè nheo nữa”, hãy thử: “Con có thể nói lại một lần nữa bằng giọng bình thường không?” Đề nghị con lặp lại câu nói bằng tông giọng bình thường, dạy cho trẻ hiểu rằng cách bé nói khi muốn bày tỏ suy nghĩ rất quan trọng để có được lắng nghe hay không.

– Thay vì nói: “Con ở đó một mình đi”, hãy thử: “Mẹ và con cùng nhau bình tĩnh lại xem nào”. Cùng con sử dụng thời gian bình tĩnh lại hiệu quả hơn nhiều cách phạt bé một mình. Phương pháp này giúp trẻ cảm nhận mình vẫn được quan tâm chứ không phải bị tách ra khi mắc lỗi.

– Thay vì nói: “Mẹ không thể chịu được con/hành vi của con lúc này”, hãy thử: “Mẹ đang giận dữ và mẹ cần phải bình tĩnh lại”. Dạy trẻ cách gọi tên và kiểm soát cảm xúc thông qua thực tế của chính bạn. Đồng thời bé hiểu rõ lý do cho ứng xử của bạn lúc này hơn là bạn thực hiện một loạt hành vi khiến bé hoang mang.

– Thay vì nói: “Hãy ngừng nói nghe không”, hãy thử: “Mẹ hiểu con không muốn điều đó. Con hãy nói xem chúng ta có thể làm gì khác nào”. Bằng cách hiểu lý do câu nói “không” của con, bạn hãy làm dịu cơn giận của bé. Đừng nên tranh cãi có/không, hãy tập trung vào giải pháp để xử lý vấn đề.

– Thay vì nói: “Dọn phòng con đi, bừa bộn quá”, hãy thử: “Hãy dọn phòng nào con. Mẹ có thể giúp con bắt đầu”. Trẻ thường không thích những việc dọn dẹp cho dù trẻ có thể làm. Hãy khích lệ con bằng cách hướng dẫn con làm hoặc giúp con bắt đầu.

– Thay vì nói: “Không phàn nàn nữa”, hãy thử: “Mẹ hiểu con không vui. Vậy giải pháp con muốn là gì?” Con có thể phàn nàn nhiều về việc ở trường/bữa tối/anh chị em…, bạn hãy đề nghị con cho giải pháp. Nhắc con không ngại giải pháp sai, trẻ cần thử thì vấn đề mới được xử lý.

– Thay vì nói: “Con đã lớn rồi, không nên giận dữ vậy nữa”, hãy nói: “Mẹ hiểu cảm giác của con. Đừng lo lắng, rồi sẽ ổn cả thôi”. Chuẩn bị tinh thần cho trẻ đối mặt với cảm xúc thực tế. Nói với con về việc không được cảm thấy giận dữ, sợ hãi khi đã lớn là không đúng, chỉ khiến trẻ có suy nghĩ rằng cha mẹ không hiểu mình mà thôi.

– Thay vì nói: “Không được đẩy bạn/anh, chị, em”, hãy thử: “Con có thể tức giận, nhưng con không nên có hành vi làm tổn thương người khác”. Đừng để con dùng giải pháp làm tổn thương bằng hành động khi tức giận. Dùng câu nói thay thế ở trên để trẻ hiểu cảm xúc của trẻ không sai nhưng hành động thế nào cho đúng.

– Thay vì nói: “Giờ con ăn hay nhịn đói nào?”, hãy thử: “Con muốn làm gì để bữa ăn của con ngon hơn nào?” Trao cho trẻ quyền tham gia đóng góp vào bữa ăn của trẻ là cách để bé hứng thú hơn. Như vậy trẻ có thể đề nghị điều trẻ muốn, và cha mẹ sẽ giúp bé (trong giới hạn cho phép) để bé hứng thú ăn.

Mai Chi