Giới trường chư Ni Tp. HCM những lần chuyển giao lịch sử

127

  Sau vài lần tạm hoãn vì dịch bệnh Covid-19, Đại giới đàn Huệ Hưng do BTS GHPGVN TP tổ chức dự kiến diễn ra từ ngày 26 đến 29/8 âm lịch tới đây (tức ngày 12, 13, 14 tháng 10/2020).

Giới đàn Thức xoa ma na tại Kim Sơn.

Đại giới đàn Huệ Hưng được tổ chức tại hai địa điểm: Việt Nam Quốc Tự là Giới trường dành cho chư Tăng và chùa Thanh Tâm – Phật Cô Đơn, tại xã Lê Minh Xuân, Huyện Bình Chánh là Giới trường của Giới tử Ni (bao gồm Hệ phái Bắc tông và Khất sĩ).

Như chúng ta đã biết, chùa Thanh Tâm là nơi tu học của chư Ni Học viện Phật giáo có quy mô rộng lớn, cơ sở hạ tầng tiện nghi đầy đủ, là nơi quy tụ các nhân sự kỳ tài của Ni giới ngày nay. Nói vậy để thấy rằng nơi đây quả là miền đất “Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa” và chúng ta cũng rất tin tưởng vào yếu tố “Nhân hòa” sẽ là then chốt đưa đến sự thành công cho một kỳ Đại giới đàn mang ý nghĩa tôn vinh công hạnh tu tập cùng sự nghiệp hoằng pháp của vị Trưởng lão đại Tăng thời cận đại – Hòa thượng Thích Huệ Hưng.

Chùa Thanh Tâm còn được biết với tên Bát Bửu Phật Đài, một di tích tôn nghiêm được nhiều người tìm đến sùng bái chiêm ngưỡng mà dân gian thường gọi là chùa Phật cô đơn. Tên chùa Thanh Tâm được nhắc đến gần đây nên với nhiều người vẫn còn xa lạ nhưng xét về mặt lịch sử hình thành thì đây là tên đặt đầu tiên khi ngôi chùa được xây dựng vào năm 1956 bên bờ kênh Cầu Xáng, do một vị đại thí chủ hiến cúng cho Ni sư Pháp Quang.

Bài viết này tôi chỉ xin nêu ra vài cảm nghĩ về giới trường Ni trải qua các kỳ Giới đàn được tổ chức tại thành phố. Mốc lịch sử bắt nguồn từ giữa thập niên 50 của thế kỷ XX… khi ấy đất nước vừa chia phân, tâm trạng người Nam kẻ Bắc còn hoang mang, Phật giáo từ miền Trung trở vào vẫn chưa ổn định nên chư vị tôn túc ra sức chấn hưng, đem giáo lý Phật thừa phổ cập khắp cùng nhân sinh xã hội. Bấy giờ, nhiều vị Ni có thực học thực tài cũng đứng ra kêu gọi Ni giới đồng lòng góp sức, đưa tiếng nói của Ni chúng hòa nhập vào dòng chảy của Phật giáo nước nhà.

Sau khi Giáo hội Tăng già thành lập, tháng 10/1956, Ni bộ Nam Việt cũng ra đời mà tầm ảnh hưởng trải dài từ dòng sông Bến Hải cho đến tận cùng miền Tây Nam bộ. Vị Ni đứng ra kêu gọi thành lập Ni bộ và cũng là người lãnh đạo tối cao khi ấy chính là Sư trưởng thượng Như hạ Thanh (Viện chủ Tổ đình Huê Lâm, Quận 11). Ban quản trị Ni bộ thành lập có nội quy riêng, tổ chức hành chánh riêng, trụ sở đăt tại chùa Huê Lâm. Sau dời về chùa Từ Nghiêm, Quận 10 vào năm 1972, đổi tên thành “Ni bộ Bắc tông”.

Lãnh đạo Ni bộ lúc mới ngoài 40 tuổi đời, Sư Trưởng nổi tiếng là người uy nghiêm đức độ, tâm hạnh nguyện lực lại tỏa sáng như ngôi sao Bắc đẩu trên nền trời Phật giáo miền Nam. Xuất gia khi đã trưởng thành, Sư trưởng bắt đầu ra Bắc vào Trung du phương cầu học kinh luật với các vị danh Sư lỗi lạc lúc bấy giờ. Vốn thông minh lại giàu ý chí nghị lực, không bao lâu Ni sư Diệu Tánh (pháp danh của Sư trưởng) đã làu thông kinh luật, giới pháp lãnh thọ đủ đầy, Người trở lại đất Sài Gòn đem sở học ra truyền đạt lại cho chúng Ni hậu học, lấy sở nguyện ra hoằng pháp lợi tha để đền ơn tổ đức.

Từ năm 1956 đến 1975, ba năm một lần, Sư trưởng cùng quý Sư bà trong Ban Quản trị Ni bộ cho mở Đại giới đàn, quy tụ giới tử về Chùa Từ Nghiêm khảo hạch rồi mới đăng đàn truyền trao giới pháp.

Đây là Giới đàn độc lập của Ni, nên việc cấp chứng điệp cho giới tử đều do Ban Quản trị Ni bộ đảm nhận. Giới tử miền Trung, miền Đông và miền Tây Nam bộ về cầu lãnh thọ giới pháp rất đông. Trước khi Giới đàn được tổ chức, Hội đồng Ni bộ cung thỉnh Sư trưởng làm Đàn chủ và Hòa thượng Đàn đầu truyền giới cho giới tử Ni.

“Sư trưởng Như Thanh là bậc uyên thâm tinh tường giới pháp, là bậc nghiêm minh giới luật. Vì thế, trong các giới đàn từ năm 1946 đến năm 1998, một năm trước khi Ni trưởng viên tịch, Hội đồng Ni bộ Bắc tông cung thỉnh Ni trưởng làm Hòa thượng Đàn đầu truyền giới cho các giới tử Ni”.

Từ năm 1970, Đại giới đàn của Ni bộ được đặt tên là Kiều Đàm I. Năm 1972, tổ chức Đại giới đàn Kiều Đàm II… cho đến 1981 là Kiều Đàm V, và đây là đàn giới cuối cùng thuộc Ni bộ Bắc tông. Lịch sử đã sang trang, Ni bộ Bắc tông đã hoàn thành sứ mạng cao cả của mình. Con thuyền Ni giới lại được tiếp nối theo lộ trình mới cùng với bao niềm tin và kỳ vọng của muôn người.

Đại giới đàn Huệ Hưng diễn ra trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang bủa vây khắp nơi nhưng với tâm huyết truyền thừa mạng mạch Phật pháp, chư Tôn đức BTS GHPGVN TP.HCM vẫn cố gắng tổ chức khi dịch bệnh được kiểm soát. Nền tảng đã vững vàng, các công đoạn tổ chức đã chuẩn bị chu đáo, giờ chỉ còn chờ cơ duyên đến, mọi người trên dưới đồng lòng thì Phật sự dù khó khăn cũng trở nên thuận lợi.

Giới đàn của chư Ni thành phố tính từ thời Ni bộ Nam Việt (Bắc tông) đã trải qua nhiều giai đoạn chuyển giao như lời Ni sư Như Nguyệt (Huê Lâm) rất tâm đắc khi gợi ý tôi viết bài cảm nhận này: “…Đại giới đàn lần này có một sự thay đổi lớn. Đó là Chùa Thanh Tâm sẽ là Giới trường Ni lớn nhất từ trước đến nay. Tất cả thập sư Ni và giới tử cả ba đàn sẽ tập trung về đây. Cuộc chuyển giao vào thời điểm này thật là ngoạn mục và cũng rất phù hợp…”
Từ năm 1956 đến 1975, Chùa Từ Nghiêm – trụ sở chính của Ni bộ Bắc tông và cũng là nơi tổ chức Giới đàn, là giới trường chính thức dành cho giới tử Ni cả ban đàn. Nhưng cũng có năm, giới tử thọ Thức-xoa-ma-na và Sa-di-ni giới tập trung về Ni trường là Dược Sư và Huê Lâm. Năm 1981, huynh đệ chúng tôi may mắn được lãnh thọ đàn giới cuối cùng của Ni bộ Bắc tông. Giới trường Sa-di-ni năm ấy tổ chức tại Huê Lâm. Sư trưởng tự đảm trách việc khảo hạch phần Tỳ-ni và Người cũng là Hòa thượng Đàn đầu truyền trao giới pháp.
Năm 1981, Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập, đồng thời thống nhất các hệ phái. Năm 1984, BTS GHPGVN TP.HCM tổ chức Giới đàn Thiện Hòa cho Tăng Ni thành phố nhập Tuyển Phật đường cầu thọ giới pháp. Ni giới lúc này trực thuộc Giáo hội, việc thọ giới không còn độc lập riêng biệt như trước. Tuy vậy, về nghi thức thọ trì vẫn y luật y pháp. Thập sư Ni dù luôn có sự tiếp nối truyền thừa nhưng đều là các bậc Tôn túc đạo hạnh cao thâm, uy nghiêm đức độ. Bấy giờ, Tổ đình Từ Nghiêm là Giới trường dành cho chư Ni cả ba đàn thuộc hệ Bắc tông.

Năm 2009, Phân ban Ni giới được thành lập. Ni trưởng Thích Nữ Như Châu được tín nhiệm giữ chức Trưởng Phân ban Ni giới TP. Hồ Chí Minh. Theo đề xuất cùng chỉ đạo của Ni trưởng, các Đại giới đàn tổ chức tại Thành phố, Giới trường Ni của giới tử cầu thọ Tỳ-kheo-ni vẫn là Tổ đình Từ Nghiêm, Giới trường của chúng Thức-xoa-ma-na và Sa-di-ni sẽ do Tổ đình Huê Lâm và Dược Sư đảm nhận. Tổ đình Kim Sơn (Phú Nhuận) cũng được BTS GHPGVN TP.HCM chọn là Giới trường Sa-di-ni năm 2013 và Giới trường của chúng thọ Thức-xoa-ma-na năm 2015.

Năm 2020, Giới trường chư Ni hệ phái Bắc tông được dời về chùa Thanh Tâm trong niềm hoan hỷ và đồng thuận của chư Ni Thành phố. Dù nơi mới được chuyển giao trong thời gian ngắn nhưng các công đoạn tổ chức nơi đây được chuẩn bị rất chu đáo, từ nơi truyền giới đến phòng ốc lưu trú của chư Giới sư, giới tử đều tươm tất sẵn sàng. Chư Ni phụ trách công tác trần thiết cũng gấp rút hoàn thiện trước ngày giới tử nhập giới trường.
Tuy lần đầu tiên tổ chức nhưng với thực lực và quy mô hiện có, Giới trường Thanh Tâm sẽ mang đậm dấu ấn của một Giới trường Ni uy nghiêm và bề thế nhất từ trước đến nay. Ngoài những hạng mục được thiết kế bổ sung để phục vụ cho Giới đàn, Chùa Thanh Tâm cũng là nơi quy tụ nhiều thế hệ Ni lưu có tài có đức, có tâm huyết và hạnh nguyện cao thâm. Chư vị không ngại dấn thân, tâm ý hòa hợp trên dưới đồng lòng, tất cả vì Đạo pháp và Ni giới ngày mai.


Với những gì đã và đang dần hình thành, Giới trường Thanh Tâm rồi sẽ đi vào lịch sử và như tên gọi… giữ tâm trong sạch thì bao mối duyên lành sẽ tự tìm đến.
Mọi sự chuyển đổi dù hợp thời cơ, thuận lòng người cũng chỉ là phương tiện. Phương tiện tốt chính là chiếc cầu nối đưa Hành giả đi đến tận cùng bờ giác an vui. Chấm dứt một giai đoạn là để chuyển tiếp một giai đoạn mới. Thời gian không gian dù luôn đổi dời nhưng lý đạo ngàn năm vẫn soi sáng trong lòng người con Phật muôn nơi.

Lam Khê