Gió thổi trời không

120

  Người thiếu nữ ngã khụy xuống. Mặt cô nhợt nhạt, vầng trán vã mồ hôi. Trái tim cô không chịu nổi sự đau khổ này, nó muốn ngưng hoạt động và hơi thở cũng yếu dần… Một người đàn bà đứng tuổi vội đỡ lấy cô. Bà giựt tóc mai cho cô gái tỉnh lại, mắt bà cũng đầy lệ.

Khi cô gái mở mắt ra, bà dịu dàng nắm tay cô dẫn ra sân. Bà cố gắng không gây sự chú ý của mọi người đang dự lễ xuất gia của con bà: Phật tử Minh Tâm. Hai người lặng lẽ ngồi xuống chiếc băng ghế dài cạnh hồ sen ở sân chùa. Cuối hạ, chỉ còn vài đóa sen hồng lơ thơ nở muộn xen giữa những gương sen trơ vơ trên mặt nước. Cơn gió lạnh thoảng qua, mặt hồ gợn lên vài đợt sóng buồn. Mặt Trời bị che khuất sau đám mây. Vân nhìn bầu trời u ám của buổi sáng hôm nay, nghĩ đến sự cô đơn, buồn bã của những ngày sắp tới, những ngày không có anh!

Vân yêu Minh Tâm vô kể, tình yêu pha lẫn sự kính phục và ngưỡng mộ. Vân nhớ rõ lần gặp gỡ đầu tiên tại chùa Xá Lợi, lòng Vân đã bâng khuâng vì chàng thanh niên vừa nghiêm nghị, vừa dịu dàng ấy.

Vân vốn là cô học trò tinh nghịch của lớp Đệ Nhất C Trường Gia Long. Họp cùng ba người bạn “vui vẻ yêu đời” khác, chuyên môn đùa dai, chọc phá. Hôm đó, cả bốn cô, nhân giờ giáo sư Anh văn nghỉ, họ lẻn cửa sau, trốn ra ngoài và đến chùa Xá Lợi nằm sát bên hông Trường Gia Long, cách một con đường nhỏ. Đây là “trụ sở” của “tứ đại tiểu thư”, mỗi khi có giờ trống các cô thường họp hành thoải mái ở đây.

Hôm ấy, họ đến chùa với mục đích đàng hoàng: tìm mượn sách để chuẩn bị cho buổi tranh luận sắp tới trong giờ Triết học. Thư viện của chùa là nơi rất quen thuộc đối với bốn cô, họ lại quen với người quản thủ thư viện nên có thể mượn sách dễ dàng.

Hương dẫn đầu vừa bước vào cửa đã vội thụt ra như bị phỏng nước sôi.
– Cái gì vậy Hương? Gì vậy?
Cả ba cô ngạc nhiên cùng hỏi ầm lên. Hương suỵt suỵt ra dấu im lặng, cô kéo cả bọn ra xa một chút mới trả lời:
– Ông hàng xóm!
Ba đôi mắt tròn xoe, tò mò nhìn Hương. Hương để tay lên ngực, há miệng thở, hồi lâu mới đáp:
– Ông đó ở xóm tao, ổng là huynh trưởng của em tao. Ổng nghiêm lắm, dân sư phạm mà, giáo sư Anh văn tương lai đó!
Hồng chu mỏ chọc:
– Bộ mày cảm ổng sao mà mất bình tĩnh thế?
Vân hăm hở:
– Ổng nghiêm lắm hả, để tao!
Nói rồi Vân xông xáo dẫn đầu. Anh chàng hàng xóm của Hương đang trực thư viện. Anh ngồi ở bàn thư ký, chăm chú đọc sách. Đầu tóc hớt ngắn, cặp mắt kiếng cận gọng đen, áo sơ mi trắng là hình ảnh của sự mẫu mực; gương mặt xương xương, đôi mày rậm, nước da bánh ít, biểu lộ nghị lực và sự cương quyết.
Vân lặng lẽ quan sát “đối tượng” rồi tiến đến trước mặt chàng ta. Người con trai ngẩng đầu lên. Đôi mắt sáng quắc. Vân nói thầm: “Cặp mắt gì như chim cú, hèn chi con Hương sợ cũng phải!”
– Chào các cô! Tôi có thể giúp các cô việc gì chăng? – Giọng nói của anh ta nhẹ nhàng, êm ái.
Vân hơi lúng túng nhưng cũng phải đóng nốt vai trò của mình. Cô lấy giọng nghiêm nghiêm, hỏi:
– Thưa chú, tụi cháu muốn tìm anh Hòa để mượn sách!
Ba cô gái bắt đầu biết Vân đùa dai, che miệng cười.
Chàng trai điềm nhiên, hỏi tiếp:
– Các cô có thẻ thư viện không?
– Dạ tụi cháu không có thẻ nhưng mà anh Hòa biết tụi con! Cháu tên Thanh, còn đây là Vân, đây là Hồng và Hương.
Minh Tâm biết mấy cô này cố tình chọc phá mình nên bằng lối xưng hô lúc con, lúc cháu. Anh làm tỉnh, nói:
– Tôi là Minh Tâm, bạn của anh Hòa. Anh ấy nhờ tôi trực dùm hôm nay. Đây là lần đầu tiên tôi phụ việc ở đây nên không thể uyển chuyển được, các cô đừng phiền nhé!
Hương sợ mấy đứa bạn ở lâu sẽ tiếp tục đùa dai, cô nói:
– Dạ thôi, để khi khác cũng được!
Rồi cô kéo cả bọn đi ra. Ra đến sân, Thanh láu táu phê bình liền:
– Chàng ta làm tỉnh hay thật!
Vân tiếp:
– Coi bộ khó tính!
Hương phụ họa:
– Ta đã bảo mà!
Hồng lắc đầu:
– Lần này kể như tụi mình thua rồi!
Vân nhún vai bướng bỉnh:
– Thua keo này ta bày keo khác!

Được mấy bạn tán đồng ý kiến, Vân điều tra thêm về lý lịch của Minh Tâm qua cậu em trai của Hương; con một, nhà nghèo, học giỏi, Phật tử thuần thành.

Chẳng hiểu sao Vân cứ nghĩ đến chàng ta hoài. Giọng nói nghiêm nghị nhưng dịu dàng của anh ta làm Vân muốn giở trò nghịch phá nữa, muốn tìm cơ hội để làm quen. Làm quen dưới chiêu bài “tìm cách trả đũa” nên không sợ chúng bạn cười. Vân nghĩ thầm như vậy.
Hai tuần sau, Vân rủ Hương đi chùa Huệ Đăng, là “căn cứ” của chàng ta. Vị Sư Trụ trì biết chị em Hương nên Vân cũng được đối xử như một người Phật tử quen biết. Vân kéo tay Hương đi vòng vòng, hết sân trước đến sân sau để “truy tìm kẻ địch”. Trống ngực đánh lung tung nhưng nàng cố làm tỉnh.

Kia “người ta” đang sinh hoạt, cả nhóm ngồi thành vòng tròn, ca hát nhộn nhịp. “Vui quá!, ước gì mình được ở trong đoàn!” Vân tự nhủ như vậy. Đang lúc hai người còn đứng lúng túng, một cô thiếu nữ gọn gàng trong đồng phục áo lam đến mời Hương và Vân cùng tham dự sinh hoạt. Vân liếc nhanh về phía Minh Tâm, thấy chàng ta mỉm cười chào, Vân có cảm tưởng như mình được khuyến khích, nàng cũng cười đáp lễ rồi kéo tay Hương bước tới. Từ đó, Vân có dịp đi chùa Huệ Đăng và tham gia các sinh hoạt Phật tử, sinh hoạt của đoàn áo lam. Hương đi vài lần rồi rút lui, lấy cớ bận học; vì sức học của nàng hơi kém, sợ không qua nổi kỳ thi tốt nghiệp sắp tới.

Càng có dịp tiếp xúc Minh Tâm, Vân càng yêu mến chàng. Trông thì nghiêm nghị đấy, nhưng mỗi lần anh pha trò, ai nấy cười không thôi. Chàng có vẻ nguyên tắc đấy nhưng tấm lòng lại cởi mở, khoan dung.

Minh Tâm tiếp nhận tình cảm của Vân một cách tự nhiên và đơn giản. Chàng nhận những chăm sóc kín đáo của nàng và cũng tế nhị lo lắng cho Vân. Chưa bao giờ họ nói yêu nhau, nhưng họ đã có những buổi đi dạo, những ngày học chung trong thư viện, những lần cùng nhau xem chớp bóng, trình diễn văn nghệ, những nỗi nhớ mong, những ngày hò hẹn… Vân sung sướng khi mọi người đều xem Vân – Tâm là một cặp tình nhân lý tưởng, nhất là mẹ của Tâm, bà tỏ vẻ thương mến Vân lắm!

Hè năm ấy, bạn bè mỗi người đi một hướng. Hương và Hồng lập gia đình. Thanh vào Luật khoa. Vân học Anh văn tại Văn khoa. Minh Tâm ra trường với điểm cao được dạy tại Sài Gòn. Vân mừng quá! Cứ sợ chàng đi dạy xa, vừa nhớ nhung, vừa lo sợ vu vơ đủ thứ…
Cuộc tình Vân – Tâm êm đềm không sóng gió, ai cũng chờ ngày đám cưới của họ. Nhưng một, hai, rồi ba năm trôi qua, Minh Tâm không hề đề cập gì đến hôn nhân dù đôi lần Vân tỏ vẻ sốt ruột, còn mẹ chàng thì thúc giục mãi.

Những năm sau này, không còn bận bịu với việc học, Minh Tâm dành nhiều thì giờ nghiên cứu, học hỏi kinh điển, tham dự những khóa tu thiền… Rồi đột nhiên…

Vân nhớ đó là một buổi chiều mưa, Sài Gòn có những cơn mưa nhẹ vào tháng Mười, kèm theo hơi gió lạnh hanh hanh. Mưa nhẹ, chỉ đủ làm rơi những lá me đã trổ vàng. Nhưng ngày mưa đó đối với Vân như một cơn bão táp phũ phàng.

Hôm ấy, Minh Tâm mời Vân đến nhà để trình bày một vấn đề quan trọng. Vân mới nghe nói thế, đôi má đã ửng hồng. Nàng cúi đầu, e thẹn. Trong cơn xúc động, Vân không nhận thấy thái độ khác thường của Minh Tâm. Nàng chạy bay về nhà nôn nao chờ giờ hẹn.

Khi Vân đến, bà Hai – mẹ của Minh Tâm đang sửa soạn đi đâu. Thấy nàng bà nói:
– Cháu Vân ở nhà chơi, bác đi có chút chuyện. Giọng bà hơi run run, đôi mắt như pha màu xám u buồn.
Vân ngạc nhiên hỏi:
– Trời mưa, bác đi đâu?
Bà lắc đầu, xua tay, cương quyết bước ra cửa.
– Không sao, thôi bác đi!
Vân đưa mắt nhìn Minh Tâm. Anh ngồi trầm ngâm không nói gì. Vân nghĩ: “Hay là ảnh đang làm điều gì không vừa ý mẹ?” Nhưng thấy không tiện hỏi, nàng làm thinh.
Bầu không khí nặng nề làm sao! Hồi lâu, Minh Tâm rót nước cho Vân, nàng nhìn chàng, đôi mắt chàng hôm nay biểu lộ sự cương quyết lạ lùng: sáng rực, long lanh, Vân linh cảm có chuyện gì bất thường. Nàng nín thở, chờ đợi.
Minh Tâm cất giọng, phá tan sự im lặng ngột ngạt đang bao trùm hai người:
– Vân à, chúng mình thân nhau cũng đã lâu rồi Vân nhỉ? Vân tốt với anh quá, anh quý Vân vô cùng. Nếu lập gia đình, anh không thể chọn ai khác hơn Vân…
Vân cảm thấy hoàn toàn lạnh ngắt, 2 bàn tay tươm mồ hôi. Cố giữ bình tĩnh, nàng thở sâu và chậm, theo dõi từng tiếng nói của người yêu. Ngập ngừng một giây, Minh Tâm tiếp, giọng nhẹ và êm, giọng nói đã từng làm trái tim Vân xao xuyến:
– Từ lâu rồi, anh luôn phân vân giữa hai con đường: hoặc là thuận theo thế tục, lập gia đình, sống cuộc đời bình thường, an phận; bằng lòng với hạnh phúc nhỏ nhoi và hạn hẹp của một kiếp người; hoặc là vượt thoát lên, không để thế tình ràng buộc, sống cuộc đời tự chủ, tự do của một kẻ xuất gia…

Minh Tâm ngừng nói, nhìn Vân như dò xem phản ứng của nàng. Vân tránh cái nhìn ấy, nàng cúi gầm mặt, mái tóc dài đen óng ả rũ xuống, che hết nửa gương mặt bầu bĩnh. Minh Tâm yêu mái tóc thề bồng bềnh, êm mượt đó cũng như tâm hồn bình dị, vô tư của Vân. Nhiều lần đón Vân từ trường Văn khoa, hai người thả bộ đi trong bóng chiều, dưới những hàng me xanh, Minh Tâm vuốt ve làn tóc mướt đó và hơn một lần, chàng muốn quàng tay qua bờ vai nhỏ nhắn, tròn trịa của Vân nhưng chàng tự kiềm chế mình. Ý định xuất gia lúc nào cũng hiện ra như nhắc nhở chàng phải thận trọng trong mọi hành vi, ngôn ngữ. Chàng cố giữ tình cảm của hai người hoàn toàn tròn sạch mặc dù sức mạnh của ái tình vẫn thường nung đốt chàng thanh niên nhiều nhựa sống. Dù sao đi nữa, Minh Tâm cũng hiểu rằng tình cảm của hai người đã vượt qua ranh giới của tình bạn.

Sự im lặng kéo dài. Cả hai nghe tiếng gió rên rỉ ngoài sân và tiếng mưa rơi trên mái tôn đã nặng hạt. Gió ùa vào làm Vân thấy lạnh nhưng cũng đồng thời giúp nàng tỉnh táo. Vân ngẩng mặt lên, nhìn thẳng vào mắt Minh Tâm hỏi:
– Anh không muốn thế tình ràng buộc, xin anh nói kỹ hơn!
– Tình cảm gia đình là một cái lưới êm ái nhưng nó cột chân mình mãi mãi. Ai lớn lên cũng lo lấy vợ, lấy chồng, sinh con đàn, con lũ. Nuôi con lớn khôn lại mong có dâu, có rể; có dâu rể rồi thì chờ cháu nội, cháu ngoại để ẵm bồng. Thời gian sau nữa thì muốn cháu cố… Cái ngã của mỗi người như được duy trì và bành trướng qua đám con cháu. Ai không có con cháu nối dòng thì nghĩ là mình vô phước. Mẹ anh cũng vậy. Bà tự cho mình vô phước và có ý buồn anh khi anh bày tỏ ý định xuất gia. Quan niệm đó hoàn toàn sai. Còn nói về đời sống xã hội, bước chân vào đó rồi, dù muốn dù không mình cũng phải đua chen, phải vướng vào danh lợi rồi nếm đủ mùi khổ vui, thành công, thất bại, chịu đủ tiếng khen chê, đủ lời bình phẩm… Tuy biết những thứ ấy là tầm thường, là hư huyễn nhưng cũng như con chim bị lún chân trong bùn, tuy nó thấy được bầu trời cao rộng bên trên, song không thể cất cánh mà bay lên được. Càng giẫy giụa nó càng bị lún sâu hơn.
Bây giờ, Vân mới hiểu thái độ buồn bã lạ lùng của bà Hai lúc nàng mới bước vào nhà. Nàng lựa lời, phân tích vấn đề:
– Anh có lý của anh, nhưng bác cũng có lý của bác. Anh nghĩ xem bác chỉ có mình anh. Mẹ góa nuôi con, bác tảo tần nuôi anh ăn học nên người, bây giờ tự dưng anh bỏ ra đi, còn ai để bác nương tựa lúc tuổi già?
Minh Tâm gật đầu:
– Anh cũng nghĩ đến điều ấy rồi, Vân ạ. Mấy năm nay anh đi dạy, lương không xài bao nhiêu nên cũng để giành được một số tiền cho mẹ dưỡng già. Hiện nay, mẹ anh còn khỏe, còn làm ra tiền nhờ cái sạp bán hàng ngoài chợ…
Vân nhìn người yêu với đôi mắt trĩu buồn:
– Anh ơi, vấn đề đâu đơn giản như vậy! Tiền bạc đâu giúp mình hết cô đơn! Rồi những khi trái gió trở trời, ốm đau bất trắc, bác nương cậy vào ai?
Minh Tâm trầm ngâm:
– Anh cũng cảm thấy bất nhẫn khi dứt áo ra đi. Phải chi anh có một người anh hay một cô em gái thì anh sẽ đỡ khổ hơn.
Rồi chàng đổi giọng bông đùa cho không khí bớt nặng nề:
– Em thấy không? Ái biệt ly khổ mà! Thương yêu mà phải chia ly là khổ. Anh mới có hai sợi dây tình cảm trói buộc mà tính chuyện thoát ra đã khó khăn, nếu để thêm nhiều dây nhợ buộc ràng chằng chịt thì không biết duyên kiếp nào thoát ly được!
Vân nói, giọng tranh luận:
– Em đồng ý khi cắt ái ly gia, mình được tự do một phần, rảnh rang một phía. Nhưng có chắc gì khi thu mình trong chùa, anh không còn bị thế gian quấy nhiễu?
– Môi trường thanh tịnh, giới luật nghiêm minh giúp người xuất gia nhiều lắm chứ!
Vân lắc đầu:
– Trên thực tế, em thấy khác. Khi nào mình chưa làm chủ được mình thì khi ấy mình còn phiền não, dù ở đâu cũng vậy.
– Em nói đúng! Vì chưa làm chủ được mình nên anh cần phải tìm cách hàng phục tâm mình, cũng như một người, khi biết mình mắc bệnh hiểm nghèo phải dứt khoát rời khỏi nhà, tìm đến bệnh viện điều trị, vì ở đó có bác sĩ, có thuốc thang, đầy đủ phương tiện.
– Tại sao anh tự ví như mắc bệnh hiểm nghèo? Anh bi quan quá!
Minh Tâm lắc đầu, cười. Giọng chàng ôn tồn nhưng cương nghị:
– Bệnh hiểm nghèo, hay nói đúng hơn là bệnh nan y của tất cả chúng sanh là bệnh chấp ngã. Vì ôm khư khư “cái tôi” của mình nên chúng ta tự chuốc lấy phiền não và gây nên nhiều nghiệp ác, chủ yếu là tham, sân, si, kiêu mạn,… Rồi hết kiếp này lại ôm cái ngã ấy cùng bao nhiêu nghiệp đã tạo mà tìm một thân khác phù hợp với thiện nghiệp hoặc ác nghiệp của mình; cứ thế mà đi mãi trong vòng sinh tử luân hồi, chẳng biết bao giờ thoát ra được.
Vân nghĩ thầm: “Ảnh bắt đầu giảng rồi! Vô lãnh vực này, mình tranh cãi đâu nổi!” Nàng xoay qua một hướng khác:
– Nhưng mình cũng có thể tu tại gia như Thầy giảng đó! Kinh sách cũng kể biết bao nhiêu sự tích về các cư sĩ đắc đạo, như cư sĩ Duy Ma Cật, cư sĩ Bàng Uẩn…
Minh Tâm ngắt lời:
– Em ơi! Mình làm sao dám sánh với mấy vị ấy, họ là Bồ tát thị hiện độ sanh mà!
Rồi chàng nhỏ giọng tha thiết:
– Vân, em hiểu cho anh và tha lỗi cho anh đã làm vỡ giấc mộng êm đềm của em bấy lâu nay. Yêu là cùng nhìn về một hướng. Nếu em thật lòng yêu anh, hãy yêu đúng nghĩa cao thượng của con tim, hãy giúp anh thực hiện bổn nguyện của anh. Anh muốn dành tất cả thì giờ và cả thân mạng này nữa, để tu học cho vững vàng rồi hoằng pháp độ chúng sanh. Ở cương vị một cư sĩ, không những thì giờ bị hạn chế mà công việc hoằng pháp cũng khó thực hiện một cách hữu hiệu.
Minh Tâm nói về chí nguyện lớn lao của mình một cách say sưa làm Vân tự cảm thấy nhỏ nhoi, ích kỉ. Hơi thẹn thầm nhưng Vân không chịu thua, nàng đánh một đòn quyết liệt:
– Em nghĩ rằng nếu anh đi tu, anh sẽ trở thành một bậc Tăng tài, sẽ đem lợi lạc đến cho nhiều người. Nhưng khi nổi tiếng rồi, ở trên đỉnh danh vọng rồi, liệu anh còn giữ được tâm địa tốt lành của ngày xuất gia hay rồi cũng bị cái danh trói buộc, che mờ cả bổn tâm? Xưa quốc sư Ngộ Đạt tu hành chính chắn đã mười kiếp rồi mà khi ngồi trên bục giảng làm bằng gỗ trầm trước sự cung kính của tất cả vua, quan, dân chúng, ông còn không tránh được niệm cống cao ngã mạn, thật luống uổng công phu!

Minh Tâm đứng lên lấy cái bình thủy nước nóng, chàng rót thêm vào tách trà của Vân, giơ tay ra hiệu mời nàng uống. Vân nâng tách trà lên uống từng ngụm nhỏ. Minh Tâm cũng rót cho mình một tách nước nóng rồi nhìn ra sân. Mưa dứt hạt nhưng trời đã sụp tối.

Không muốn Vân về muộn, Minh Tâm tìm cách chấm dứt câu chuyện:
– Anh biết, dù ở ngoài hay trong cửa thiền, ai cũng phải đối diện với những sự khổ vui, thành công thất bại, khen chê… Khi nào những ngọn gió đó mà không lay chuyển được tâm mình thì có thể nói khi ấy mình được an vui tự tại. Nếu còn bị động tâm vì hoàn cảnh thì còn phải gắng công thêm. Anh đã chuẩn bị tư tưởng như vậy rồi, để khỏi chán nản, thất vọng trên đường tu. Em cứ an tâm, thôi trời cũng đã tối rồi, anh đưa em về nhé!
Vân cầm lấy xắc tay, đứng lên:
– Thôi em về một mình được mà, phải tập cho quen chứ!
Giọng nói của nàng biểu lộ sự chua xót làm Minh Tâm đau lòng. Chàng đứng lên, tần ngần; tay chân như thừa thải. Vân bước ra đến cửa, đột nhiên nàng quay lại nói:
– Dù sao em cũng chờ anh, chờ ngày anh đổi ý!


Cuốn phim dĩ vãng hiện ra trong trí Vân rõ ràng từng nét. Nàng cúi đầu, hai tay ôm lấy mặt để giấu những dòng lệ nóng…

Bích Thu