Dạy Phật pháp cho thiếu nhi

68

  Trong thời đại ngày nay, nền văn minh tiên tiến, khoa học hiện đại phát triển tột bực. Khi vật chất có xu hướng phát triển càng cao thì đạo đức con người cũng xuống dốc trầm trọng. Hai khía cạnh này tỉ lệ nghịch với nhau, đến mức báo động. Tệ nạn xã hội như xì ke, ma túy, mại dâm, đua xe, cướp giật… ngày càng nhiều, nhất là ở giới trẻ. Trong hoàn cảnh với nhiều tệ nạn của xã hội như thế, trẻ em là đối tượng cần quan tâm chú trọng hơn ai hết. Đây là thành phần hạt nhân kết nối giữa các thế hệ hiện tại và tương lai. Các em vừa là người kế thừa trong gia đình, gánh vác việc gia tộc, vừa là những chủ nhân ông gìn giữ, xây dựng và phát triển đất nước sau này. Bác Hồ đã dạy: “Thiếu niên nhi đồng là người chủ tương lai của nước nhà. Vì vậy, chăm sóc và giáo dục tốt các cháu là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân. Công tác đó phải làm kiên trì, bền bỉ… Vì tương lai của con em ta, dân tộc ta, mọi người, mọi ngành phải có quyết tâm chăm sóc và giáo dục các cháu bé cho tốt. Tất cả các quốc gia dân tộc trên thế giới muốn tồn tại và phát triển bền vững, đều phải quan tâm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng.”

Hơn thế nữa, nếu là Phật tử các em sẽ trở thành người hộ trì Chánh pháp, thậm chí xuất gia học đạo, hành đạo đem lại lợi ích cho Đạo pháp và Dân tộc trong tương lai. Do thiếu nhi mang tầm vóc quan trọng như thế, cho nên, khi xưa với tầm nhìn trí tuệ, Đức Phật đã khuyến cáo vua Ba Tư Nặc (Basennadhi):

“Này Đại vương! Có bốn thứ tuy nhỏ, nhưng không nên xem thường. Những gì là bốn? Đó là Vương tử nhỏ tuổi dòng Sát – lợi, không nên xem thường, rắn con còn nhỏ không nên xem thường, đốm lửa tuy nhỏ không nên xem thường và Tỳ kheo nhỏ tuổi không nên xem thường”.

Một vị Vương tử nhỏ sẽ nối nghiệp vua cha trị vì thiên hạ, một con rắn nhỏ có thể cắn chết người, một đốm lửa nhỏ có thể thiêu hủy công trình lớn và một vị Tỳ kheo nhỏ sẽ có thể giác ngộ, kế thừa mạng mạch Phật pháp trong tương lai.

Những điều trên, đã cho chúng ta thấy rõ trách nhiệm giáo dục trẻ thơ, không chỉ ở phạm vi gia đình, nhà trường và xã hội mà Phật giáo cũng rất quan tâm đến khả năng giáo dục thế hệ tương lai. Bởi đạo Phật không chỉ dành riêng cho ông già, bà cả, chỉ đến chùa khi tuổi đã xế chiều hay gần chết mới nhớ đến sự tu… như quan niệm xưa nay.

Cần phải làm trẻ đạo Phật, bằng cách đưa Phật giáo đến với giới trẻ. Giới được gọi nôm na là “Mười bảy bẻ gãy sừng trâu”, giới đại diện của sức mạnh, của sự trẻ trung bầu nhiệt quyết tràn đầy và sung mãn. Thanh thiếu niên là thủa vàng son của một kiếp sống con người. Tuýp người này ưu việt về sức khỏe lẫn trí tuệ nên sẽ rất dễ dàng tiếp thu giáo lý Phật Đà. Vì thế, cho nên, sự đóng góp giáo dục đạo đức con người của Phật giáo, luôn luôn hướng đến việc hoàn thiện con người và thăng hoa xã hội một cách tích cực, bất luận nam nữ lão ấu hay sang hèn.

Nhà nước và các tổ chức cộng đồng, trong đó có Phật giáo đã thực thi chú trọng mục đích giảng dạy trẻ thơ học pháp và hành pháp, hình thành nhân cách một con người Phật tử trí đức vẹn toàn. Hoạt động này, không thể tiến hành một cách tùy tiện theo ý muốn chủ quan hay kinh nghiệm riêng rẽ mà phải dựa trên sự hướng dẫn có tính khoa học, có phương pháp cụ thể. Giảng dạy đạo lý cho nhi đồng, thiếu nhi, và thiếu niên mới lớn, cần phải cân nhắc cẩn thận, dựa vào tâm sinh lý, căn cơ và trình độ phát triển của trẻ sao cho phù hợp với từng lứa tuổi.

Vì những lý do đó, một tu sĩ Phật giáo không thể không biết tới các phương thức dạy trẻ hữu hiệu nhất, hầu chung tay xây đời, đẹp đạo. Hoài bão thiết tha của những người con Phật luôn luôn thể hiện tinh thần tự độ và độ tha, tất cả vì lý tưởng giác ngộ giải thoát, vì mạng mạch Phật pháp trường tồn, vì mầm non tương lai của dân tộc.

Vấn đề được đặt ra ở đây là: “Làm thế nào để các phụ huynh Phật tử có thể dạy giáo lý cho con cái của mình hiệu quả nhất?” Bởi chỉ có phụ huynh là những người gần gũi, sát cánh với con mình hơn ai hết. Vả lại, họ hiếm khi có cơ hội dạy đạo Phật cho những đứa trẻ khác, dạy cho con của chính mình dễ dàng hơn. Hãy khoan nói tới con cái của các phụ huynh không phải là Phật tử, vị trí của thiếu nhi trong gia đình Phật tử thì lợi thế hơn và đây cũng chính là đề tài còn nhiều nan giải. “Dạy Phật giáo cho thiếu nhi”, người viết muốn gián tiếp gửi lời kêu gọi đến mọi giới, mọi ngành cùng các bậc phụ huynh, mong có những phương cách hay, thiết thực để có thể giải tỏa phần nào những nỗi băn khoăn, lo lắng về con em mình và có hiệu quả trước những thái độ sống không định hướng của giới trẻ trong thời hiện đại. Hãy giúp đỡ các em! Hãy mở rộng lòng từ thương yêu các em bằng những phương pháp giáo dục đạo đức ưu việt nhất, làm kim chỉ nam cho các em hướng đến một chân trời mới đầy hoa thơm cỏ lạ tinh anh.

Hơn ai hết, hàng xuất gia trẻ chúng ta phải là người tiên phong thay Phật tuyên dương Chánh pháp, đem Phật pháp vào lòng người và nhất là cho giới trẻ, như dòng nước mát len lỏi vào khắp hang cùng ngõ hẻm, để mọi người đều có thể thưởng thức hương vị ngọt ngào Pháp nhũ của Đức Thế Tôn. Như vậy, chúng ta đã báo được Phật ân đức trong muôn một. Và để rồi mai đây, cuối cuộc đời chúng ta sẽ không hổ thẹn với một kiếp sống tu hành. Một đời trong khuôn viên tu viện khép kín, hàng ngày khắc khổ với cháo rau đạm bạc. Đó là thế giới của lớp người trẻ nhưng quyết tâm đoạn tuyệt với mọi thứ mà người đời gọi là huy hoàng và sôi động nhất của tuổi trẻ, sống cho hoài bão mà luôn được ân cần nhắc nhở bởi các bậc Ni trưởng ngay từ ngày đầu tiên dứt áo ra đi: “Phù xuất gia giả, phát túc siêu phương, tâm hình dị tục, thiệu long thánh chủng, trấn nhiếp ma quân, dụng báo tứ ân, bạt tế tam hữu.”

Như thế, cánh cửa tu viện tuy có khép kín bên ngoài, cốt cho chúng ta tự đào luyện mình trong trầm mặc cô tịch, nhưng tâm hồn luôn sẵn sàng mở rộng cho ước vọng thanh cao. Lấy cái không gian không cùng tận của thế giới làm tâm, lấy sự giác ngộ cho mình và chúng sanh làm đích đến.

Hòa Nhã