Bức tranh phù thủy

131

  Khuôn viên Trường Đại học Stanford miền Bắc tiểu bang California đang mở cửa đón khách yêu hội họa. Lập thu vừa mới bắt đầu với nắng tỏ tha thướt trong hơi lạnh còn nên thơ. Thiên nhiên đã tô màu lá nửa vàng nửa đỏ trên những hàng cây hai bên đường dẫn vào khu triển lãm.

Thiều có cảm tưởng mùa thu năm nay vừa biểu dương sự kiêu hãnh vừa bày tỏ nét sầu bi của nhân dân Mỹ sau vụ khủng bố kinh hoàng ở New York vào tháng Chín vừa qua

Khách đến đây chẳng phải chỉ để ngắm tranh suông. Đa phần tranh này sẽ được bán đấu giá vào tuần sau, tất cả số tiền thu được sẽ được tặng cho American Red Cross và United Way, hai cơ quan từ thiện lớn của Mỹ đang dẫn đầu công tác cứu trợ, giúp đỡ gia đình các nạn nhân.

Mới 11 giờ, phòng tranh đã đông nghẹt người, những kẻ đến sau còn xếp hàng thật dài ngoài sân. Thiều công nhận con gái mình có lý khi nó bảo đi sớm nhưng thói quen thức dậy trễ vào cuối tuần đã khiến chàng còn đứng chôn chân nơi đây.

Trâm Anh đang là sinh viên năm thứ ba ngành y ở đây nên Thiều có dịp tham dự nhiều sinh hoạt thể thao, văn nghệ của trường. Con gái anh thật tế nhị trong cách săn sóc, nâng đỡ tinh thần của cha mình, người cha cô đơn, góa vợ sớm.

Bốn mươi tuổi, lứa tuổi dồi dào nhựa sống, nhiều nghị lực để phấn đấu với đời. Vậy mà nửa đường, nàng lặng lẽ ra đi. Chỉ khi nào phải đưa tiễn kẻ thân yêu ra nghĩa trang, người ta mới thấm thía sự vô thường của cuộc sống, của kiếp người. Đôi khi, Thiều muốn buông trôi tất cả: chức vụ, giàu sang nào có nghĩa gì nữa đâu…

Nhưng dần dần rồi cũng nguôi ngoai, cũng quen với những buổi đi về vắng vẻ. Ba năm rồi còn gì! Trâm Anh khuyên và hướng dẫn cha trở lại những sinh hoạt trẻ trung của Trường Đại học, nơi một thời anh và vợ đã cùng gặp gỡ, gắn bó. Trâm Anh ngầm hy vọng nơi đây ba mình sẽ gặp được một người tri kỷ và ông sống vui hơn.

Song tự thâm tâm, Thiều biết mình không còn thích hợp nữa với những sinh hoạt thanh niên. Chàng cảm thấy lòng mình êm ả hơn vào những ngày đi lễ chùa, nhìn khói hương lan tỏa nhẹ nhàng nơi chánh điện, nghe tiếng chuông thanh thoát giọng tụng kinh hòa điệu theo nhịp mõ thâm trầm…

Chàng thích tham dự những buổi giảng dạy Phật pháp, đây là một khung trời mới mẻ đầy kỳ hoa dị thảo. Trước đây, cũng nhờ Quảng, người bạn học cũ vốn là cựu Huynh trưởng Gia đình Phật tử, hướng dẫn đến chùa cúng thất cầu siêu cho vợ vào mỗi Chủ nhật nên anh được làm quen với cảnh chùa, những sinh hoạt Phật giáo và sách vở, giáo lý… Nhờ đó, Thiều biết đạo Phật không phải chỉ là hình thức nghi lễ Tôn giáo. Càng khám phá người ta sẽ càng kính ngưỡng hơn biển trí huệ tuyệt vời không giới hạn của Như Lai…

Hàng người với những gương mặt sáng sủa, hiền hòa, những cử chỉ khoan thai, từ tốn, lịch sự đang tiến thật chậm. Họ có thì giờ làm quen nhau, nói khe khẽ những câu chuyện nắng mưa thời tiết, sức khỏe. Họ không dám đề cập lại vết thương sâu hoắm ở New York, vết thương làm rúng động lương tâm loài người. Họ cũng không khoe khoang là vào đây xem tranh để chuẩn bị chi tiền trong cuộc đấu giá sắp tới. Họ làm việc thiện kín đáo, khiêm tốn khiến hành vi của họ trở nên cao cả hơn.

Cuối cùng rồi Thiều cũng vào đến bên trong. Phòng tranh chia làm ba khu vực: đầu tiên là những bức tranh cổ điển được vẽ lại trên nền canvas, vẽ rập khuôn theo những tác phẩm của các nghệ sĩ nổi tiếng: Claude Monet, Albert Bierstadt, Van Gogh, Winslow Homer… Loại này được giới trung lưu trí thức ưa chuộng. Tiếp theo là khu dành riêng cho những họa phẩm Âu Mỹ hiện đại với những đường nét màu sắc bộc trực, trẻ trung và sau cùng là những tác phẩm Đông phương: những bức tranh Thiền vị Nhật Bản, Trung Hoa, những bức phong cảnh, chân dung mang màu sắc Á Đông.

Thiều vốn không có kiến thức nhiều về hội họa, chàng chỉ thưởng thức tranh theo cảm tính. Những bức tranh Thiền đơn sơ như đưa chàng về với sự thuần phác, giúp thần trí nhẹ nhàng, thảnh thơi…

Tiếp tục dòng thưởng ngoạn, chàng tiến đến góc bên trái, tận cùng của phòng triển lãm. Sự kinh ngạc làm tim chàng như lỗi nhịp trong một giây khi chàng vừa thoáng nhìn bức tranh.
Tranh vẽ người thiếu phụ yểu điệu trong chiếc áo dài Việt Nam màu tím hoa cà. Nàng đứng đó, như mơ mộng, tay vịn nhánh hồng đào nở rộ, thắm tươi trong khuôn viên chùa. Ánh sáng ấm cúng, vừa phải của những ngọn đèn trong phòng như tụ cả vào đây làm cho người mẫu linh động hơn; đôi mắt nàng thu hút một cách kỳ quặc, chôn chân khách.

Lạ hay quen? Hình ảnh nàng mơ hồ, kỳ ảo như người mộng, tưởng chừng đã gặp nhau thuở nào… Họa sĩ hình như cố tình diễn tả những nét tương phản để tạo sự hấp dẫn: nàng không còn là thiếu nữ trẻ trung nhưng đôi môi xinh xắn mỉm cười và ánh mắt lóng lánh mùa xuân khiến người ta không đoán được tuổi tác; màu tím đoan trang của màu áo làm dịu bớt sự rực rỡ của hoa anh đào. Mái tóc nâu nhạt được bới lên cao, khoe khuôn mặt trái xoan với một vài nét chấm phá của thời gian. Tóc mai rủ xuống, mềm mại như tơ liễu. Cảnh chùa tuy đông đảo, sống động với nhiều màu sắc của mùa xuân nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm dưới nét bút của họa sĩ. Thiều tò mò cuối xuống đọc tên tác giả ký dưới bức tranh: Vân Du. “Chắc đây là một họa sĩ trẻ mới xuất hiện.”

– Chào chú! Xin phép được tự giới thiệu, cháu là Vân Du.
– Ồ! Chính anh là tác giả của bức tranh “Ngày xuân đi lễ chùa”!
Tôi không ngờ họa sĩ trẻ đến thế! Thành thật khen ngợi.
Chàng thanh niên cười, hàm răng trắng phau, đẹp như con gái.
– Ở tuổi hai mươi thì ai cũng trẻ cả!
Biết anh càng tránh né sự khen tặng, Thiều không tha:
– Nhưng tài năng thì không trẻ đâu nhé! Thế cậu vẽ được bao lâu rồi?
– Dạ, cháu còn đi học, chỉ vẽ nghiệp dư, tùy thích thôi, từ mấy năm nay.
– Tôi đoán cậu là sinh viên trường này.
– Dạ phải, ngành computer science
Thiều gật gù khiến cho những sợi tóc ngả màu có dịp rủ xuống vầng trán rộng.
– Tôi hỏi câu này nếu có hơi tò mò, cậu xí xóa cho nhé: Vì sao cậu lấy hiệu là Vân Du?
Đôi mắt trong sáng của chàng trai như ánh lên nụ cười:
– Cháu tên là Hải Vân, ba cháu nói nét vẽ của cháu lãng đãng như mây trong gió. Vì vậy, cháu mới có bút hiệu là Vân Du.
Thấy Hải Vân cởi mở, Thiều bậm gan hỏi dò:
– Trong bức họa, có nhiều nhân vật nhưng hình như cậu chú tâm vào người thiếu phụ mặc áo dài tím.
– Vâng! Đó là hình ảnh của mẹ cháu. Bà hay đi chùa… Trí nhớ của Thiều chợt lóe lên một tia sáng. Thôi đúng rồi! Chàng đang tần ngần chưa kịp hỏi gì thêm đã có tiếng Trâm Anh léo nhéo sau lưng:
– Con tìm ba mãi! Ô hay gặp anh Vân nơi đây! Chàng họa sĩ trẻ mỉm cười. Biết cô gái này lắm mồm, tốt hơn hết nên làm thinh. Nếu phát họa gương mặt cô này, Hải Vân sẽ vẽ một vòng tròn lớn với vành trăng lưỡi liềm cho nét môi.
Nàng liếng thoắng giới thiệu:
– Đây là anh Vân, bạn cùng trường với con, một họa sĩ sẽ nổi danh.
Hải Vân lắc đầu chịu thua. Thiều biến câu đùa dai thành nghiêm chỉnh hơn:
– À, ba cũng nghĩ thế! Thôi nhé, xin chào cậu, chúc cậu sớm thành công. Bây giờ, chúng tôi phải về.
Hai người đàn ông bắt tay từ giã, khách dần dần tụ về góc phòng đông hơn, bức tranh khổ lớn của Vân Du có sức thu hút kỳ lạ. Tự nhiên Thiều cũng cảm thấy hãnh diện lây với chàng sinh viên Việt đáng mến.

… Mỗi tối thứ bảy, thay vì đi chơi ngoài cùng các bạn trẻ, Trâm Anh thường rủ mấy bạn về nhà xem phim, mời ba cùng tham dự. Nàng tuy liếng thoắng hay nói cười nhưng rất chú ý săn sóc cha.

Nhưng hôm nay Thiều than mệt, đi nghỉ sớm. Chàng muốn nằm im quay lại cuốn phim trong ký ức về hình ảnh kiều mị kia. Một chút xấu hổ thoáng qua:
“- Sao lại thế! Người ta có chồng con!
– Chẳng sao cả, chỉ là sự chiêm ngưỡng thuần túy vì cái đẹp thôi!“


Khoảng nửa năm trước, Thiều đã chợt thấy người thiếu phụ ấy thướt tha trong chiếc áo dài lụa màu khói lam ở sân chùa. Từ chánh điện ở trên cao nhìn ra, chàng có thể quan sát rõ. Dáng nàng thanh gầy như mai nhưng dịu dàng như liễu.

Diệu Nga